Chuyên mục này không cung cấp con số — nó dạy đọc con số. Vì cùng một phòng khám có thể công bố nhiều con số rất khác nhau mà không con số nào sai.
Vì sao chuyên mục này không có bảng tỷ lệ
- Con số là số của nhóm, không của một người
- Đưa con số ra thì người đọc tự áp cho mình
- Và gần như luôn áp sai
- Con số cũng đổi theo nơi và theo năm
- Nên bài này dạy cách đọc, không cấp số
Mục thứ tư là lý do thực dụng: một con số ghi vào bài hôm nay thì sang năm đã cũ.
Thông tin thứ nhất — tính trên cái gì
- Trên mỗi chu kỳ bắt đầu
- Trên mỗi lần chọc hút
- Trên mỗi lần chuyển phôi
- Ba cách cho ba con số rất khác nhau
- Đây là thông tin quan trọng nhất trong bốn
Mục thứ năm đúng vì cách tính này tạo ra khoảng cách lớn nhất giữa các con số.
Vì sao cách tính đó đổi con số nhiều nhất
- Tính trên mỗi lần chuyển phôi thì đã bỏ ra nhiều ca
- Bỏ ra ca hoãn vì đáp ứng
- Bỏ ra ca không thu được trứng
- Bỏ ra ca không có phôi để chuyển
- Nên con số còn lại cao hơn hẳn
Bốn mục giữa là những ca đã dừng giữa đường, và chúng biến mất khỏi mẫu số.
Con số nào gần với thực tế của mình hơn
- Con số trên mỗi chu kỳ bắt đầu
- Vì đó là chỗ mình đang đứng khi quyết định
- Mình chưa biết có tới được bước chuyển phôi không
- Nên nó phản ánh rủi ro thật hơn
- Và nó luôn thấp hơn con số kia
Mục thứ hai là cách chọn con số đúng, và nó là câu nên hỏi thẳng.
Thông tin thứ hai — nhóm tuổi nào
- Khả năng thay đổi rất nhiều theo tuổi
- Nên một con số gộp mọi tuổi không mô tả ai
- Phải biết nó của nhóm tuổi nào
- Và nhóm đó có bao gồm tuổi của mình không
- Nhóm tuổi rộng thì con số ít dùng được
Mục cuối là chi tiết đáng để ý: một nhóm gộp cả mười năm thì trung bình không nói gì.
Thông tin thứ ba — có thai hay sinh sống
- Tỷ lệ có thai tính từ lúc thử dương
- Tỷ lệ sinh sống tính tới lúc em bé ra đời
- Con số thứ nhất cao hơn con số thứ hai
- Vì có ca không giữ được
- Con số đáng quan tâm là con số thứ hai
Mục cuối là lý do phải hỏi rõ, vì mục tiêu của mình là em bé, không phải một kết quả thử.
Thông tin thứ tư — trong khoảng thời gian nào
- Con số của nhiều năm trước có thể đã cũ
- Kỹ thuật và cách làm đã đổi
- Đội ngũ của nơi đó cũng có thể đã đổi
- Nên hỏi con số của năm gần nhất
- Và hỏi số ca trong năm đó
Mục cuối là thông tin thứ năm đáng hỏi thêm: một con số từ rất ít ca thì dao động mạnh.
Số ca ít thì con số dao động
- Nơi làm ít ca thì con số lên xuống theo năm
- Một năm may thì con số cao
- Không phản ánh chất lượng ổn định
- Nên hỏi cả số ca, không chỉ tỷ lệ
- Đây là câu ít ai hỏi
Mục thứ tư là cách kiểm đơn giản, và nó cho biết con số kia đáng tin tới đâu.
Cùng một nơi, nhiều con số đúng
- Chọn cách tính khác thì ra số khác
- Chọn nhóm tuổi khác thì ra số khác
- Chọn năm khác thì ra số khác
- Không con số nào sai
- Nhưng chúng trả lời những câu hỏi khác nhau
Mục cuối là cách hiểu đúng nhất, và nó giải thích vì sao quảng cáo không cần nói sai để gây nhầm.
Cách hỏi cho đúng
- Con số này tính trên cái gì
- Ở nhóm tuổi nào
- Có thai hay sinh sống
- Của năm nào và bao nhiêu ca
- Xin con số cho nhóm giống trường hợp của em
Câu thứ năm là câu quan trọng nhất, và nó là lý do bốn câu trước cần được hỏi trước.
Câu trả lời theo khoảng là trung thực
- Không ai nói được một con số cho một người
- Nên trả lời theo khoảng là đúng
- Kèm điều kiện cũng là đúng
- Đó không phải cách né
- Nơi hứa một con số chắc chắn mới là nơi đáng ngờ
Mục cuối là dấu hiệu nhận biết, và nó ngược với trực giác của người đang mong một câu trả lời rõ.
So sánh giữa các nơi
- Chỉ so được khi cùng cách tính
- Cùng nhóm tuổi
- Cùng loại kết quả
- Cùng khoảng thời gian
- Thiếu một điều kiện thì không so được
Mục cuối là kết luận thực hành: phần lớn so sánh người ta làm giữa hai nơi là so sai.
Chỗ này trên bản đồ
- Đây là công cụ dùng suốt cả con đường
- Bốn thông tin bắt buộc để đọc một con số
- Con số trên mỗi chu kỳ bắt đầu gần thực tế hơn
- Con số sinh sống đáng quan tâm hơn con số có thai
- Bước sau là cấu trúc các khoản chi phí
Mục thứ hai là thứ đáng thuộc, vì nó dùng được ở mọi buổi tư vấn và với mọi nơi khám.
Câu hỏi thường gặp
Bốn thông tin cần có để đọc một con số tỷ lệ là gì?
Tính trên cái gì (mỗi chu kỳ bắt đầu, mỗi lần chọc hút, hay mỗi lần chuyển phôi), ở nhóm tuổi nào, tính ca có thai hay ca sinh sống, và trong khoảng thời gian nào. Thiếu một trong bốn thì con số không đọc được.
Vì sao cách tính lại đổi con số nhiều như vậy?
Vì tính trên mỗi lần chuyển phôi thì đã bỏ ra các chu kỳ không đi tới được bước đó, nên con số cao hơn. Tương tự, tính ca có thai cao hơn tính ca sinh sống, và chọn nhóm tuổi trẻ thì cũng cao hơn.
Vậy chuyên mục này có bảng tỷ lệ theo tuổi không?
Không, và đó là chủ ý. Con số của nhóm không nói được về một người, và đưa con số ra thì người đọc sẽ tự áp cho mình. Chuyên mục này dạy cách đọc để đi hỏi tốt hơn.
Nên hỏi phòng khám thế nào?
Hỏi bốn thông tin trên cho con số họ đưa, rồi hỏi thêm con số cho nhóm giống trường hợp của mình. Câu trả lời theo khoảng là câu trả lời trung thực, không phải cách né.