Hai rủi ro này đi kèm mọi bậc có kích trứng. Biết trước dấu hiệu nào phải gọi ngay là phần an toàn mà người bệnh giữ được cho chính mình.
Quá kích buồng trứng là gì
- Buồng trứng đáp ứng quá mức với thuốc
- Nhiều nang phát triển cùng lúc
- Dịch thoát ra khoang bụng
- Gây chướng, đau và cô đặc máu
- Mức nặng thì ảnh hưởng thận và hô hấp
Mục thứ ba là cơ chế, và nó giải thích vì sao tăng cân nhanh lại là dấu hiệu quan trọng.
Dấu hiệu nhẹ
- Chướng bụng
- Tức vùng bụng dưới
- Buồn nôn nhẹ
- Tăng cân ít
- Phần lớn tự đỡ trong ít ngày
Mục cuối là bức tranh thường gặp: mức nhẹ khá phổ biến và tự hết.
Dấu hiệu phải gọi ngay
- Chướng bụng tăng nhanh
- Đau bụng nhiều
- Tăng cân nhanh trong ít ngày
- Nôn không ăn uống được, đi tiểu ít hẳn
- Khó thở
Năm dấu hiệu này không chờ tới lịch hẹn, và nên dán danh sách ở chỗ dễ thấy trong chu kỳ đó.
Theo dõi cân nặng trong chu kỳ
- Cân mỗi ngày, cùng giờ
- Ghi lại con số
- Tăng nhanh là dấu hiệu sớm nhất
- Sớm hơn cả cảm giác
- Chỉ cần một cái cân và một dòng ghi
Mục thứ tư là lý do đáng làm: nó phát hiện trước khi người bệnh thấy khó chịu rõ.
Ai dễ bị hơn
- Người trẻ
- Người gầy
- Người có dự trữ buồng trứng cao
- Người có hội chứng buồng trứng đa nang
- Người từng bị quá kích ở chu kỳ trước
Mục cuối là thông tin phải nói rõ với bác sĩ, vì nó đổi cách chọn liều ngay từ đầu.
Các bước làm giảm rủi ro này
- Chọn liều theo dự trữ và tuổi
- Siêu âm theo dõi đúng lịch
- Điều chỉnh liều giữa chu kỳ
- Hoãn chu kỳ khi đáp ứng quá mạnh
- Có cách xử lý riêng ở bước cuối chu kỳ
Mục thứ hai là phần người bệnh giữ được: theo dõi chỉ có tác dụng nếu đi đủ các lần.
Đa thai — vì sao là rủi ro
- Tăng rủi ro sinh non
- Tăng biến chứng thai kỳ cho mẹ
- Tăng các vấn đề cho trẻ
- Cần theo dõi thai kỳ chặt hơn nhiều
- Mục tiêu là một thai khoẻ
Mục cuối là cách đặt mục tiêu đúng, và nó khác hẳn cách nghĩ càng nhiều càng tốt.
Vì sao nhiều người mong đa thai
- Nghĩ là được hai lần trong một lần
- Nghĩ đỡ phải làm chu kỳ nữa
- Áp lực về chi phí làm nghĩ như vậy
- Đó là suy nghĩ hiểu được
- Nhưng rủi ro thật không đáng đổi
Mục thứ ba là lý do thật đằng sau, và nó đáng được nói ra thay vì bị bỏ qua.
Kiểm soát đa thai ở các bậc
- Ở bậc kích trứng thì bằng cách theo dõi số nang
- Hoãn chu kỳ nếu quá nhiều nang
- Ở ống nghiệm thì bằng số phôi chuyển
- Chuyển một phôi là hướng được ưu tiên hiện nay
- Hỏi nơi mình khám làm theo cách nào
Mục thứ tư là thay đổi trong cách làm hiện nay, và nó nhằm chính rủi ro này.
Những gì cần chuẩn bị trước chu kỳ
- Xin số điện thoại liên hệ ngoài giờ
- Biết nên tới đâu nếu cần cấp cứu
- Có cái cân ở nhà
- Dán danh sách dấu hiệu gọi ngay
- Người nhà cũng biết danh sách đó
Mục đầu là việc quan trọng nhất và ít ai nghĩ tới, vì dấu hiệu có thể xuất hiện vào buổi đêm.
Phần của người chồng
- Biết danh sách dấu hiệu gọi ngay
- Để ý chướng bụng và khó thở
- Giúp cân và ghi số
- Đưa đi khi cần
- Đừng để người vợ tự đánh giá khi đang khó chịu
Mục cuối là lý do phần này cần cả hai người, vì người đang khó chịu thường đánh giá thấp mức của mình.
Sau khi đã bị một lần
- Nói rõ ở mọi lần bàn chu kỳ sau
- Bác sĩ đổi cách chọn liều
- Có các cách làm riêng cho nhóm này
- Không có nghĩa là không làm tiếp được
- Chỉ là cách làm phải khác
Mục thứ tư là tin đáng biết, vì một lần quá kích không phải điểm dừng của cả con đường.
Chỗ này trên bản đồ
- Hai rủi ro này đi kèm mọi bậc có kích trứng
- Biết dấu hiệu gọi ngay là phần an toàn mình giữ được
- Cân hàng ngày là công cụ phát hiện sớm nhất
- Đi đủ lịch theo dõi là cách phòng chính
- Bài sau là chuyện thử bao nhiêu chu kỳ thì lên bậc
Mục thứ hai là điều đáng mang theo: đây là phần mà người bệnh chủ động được nhiều nhất.
Câu hỏi thường gặp
Dấu hiệu quá kích buồng trứng nào phải gọi ngay?
Chướng bụng tăng nhanh, đau bụng nhiều, tăng cân nhanh trong ít ngày, buồn nôn và nôn không ăn uống được, đi tiểu ít hẳn, và khó thở. Những dấu hiệu này không chờ tới lịch hẹn.
Ai dễ bị quá kích hơn?
Người trẻ, người gầy, người có dự trữ buồng trứng cao, người có hội chứng buồng trứng đa nang, và người từng bị quá kích ở chu kỳ trước. Nếu thuộc nhóm đó thì nói rõ với bác sĩ từ đầu.
Vì sao đa thai được coi là rủi ro chứ không phải may mắn?
Vì đa thai làm tăng rủi ro cho cả mẹ và thai: sinh non, biến chứng thai kỳ và các vấn đề cho trẻ. Mục tiêu của điều trị là một thai khoẻ, không phải càng nhiều càng tốt.
Làm gì để giảm hai rủi ro này?
Đi đủ các lần siêu âm theo dõi, để bác sĩ điều chỉnh liều hoặc hoãn chu kỳ khi cần; theo dõi cân nặng hàng ngày trong chu kỳ; và báo sớm khi thấy khác thường thay vì chờ tới hẹn.