Người ta hình dung ống nghiệm là một ca làm trong một ngày. Thực ra nó là một chuỗi mấy tuần với nhiều lần tới khám, và biết dòng thời gian trước thì sắp xếp được cuộc sống.
Toàn bộ chu kỳ nhìn từ trên
- Giai đoạn chuẩn bị trước chu kỳ
- Giai đoạn kích trứng và theo dõi
- Buổi chọc hút trứng
- Giai đoạn nuôi phôi ở phòng thí nghiệm
- Chuyển phôi rồi chờ kết quả
Năm giai đoạn này là bộ khung, và các bài sau của lô đi vào từng giai đoạn.
Giai đoạn chuẩn bị
- Hoàn thành các xét nghiệm còn thiếu
- Xử lý những thứ cần xử lý trước
- Ký các giấy tờ đồng thuận
- Được hướng dẫn cách dùng thuốc
- Sắp xếp tài chính và công việc
Mục thứ hai có thể kéo dài: ví dụ cần lấy polyp hoặc xử lý ứ dịch vòi trứng thì làm trước.
Giai đoạn kích trứng — khoảng hai tuần
- Bắt đầu thuốc theo lịch của phác đồ
- Tự tiêm tại nhà hàng ngày
- Siêu âm theo dõi vài lần
- Có khi kèm xét nghiệm máu
- Liều được điều chỉnh theo đáp ứng
Mục thứ ba là phần chiếm thời gian nhất, và nó là lý do phải sắp xếp công việc từ đầu chu kỳ.
Những ngày cuối giai đoạn kích trứng
- Siêu âm dày hơn
- Có thể phải tới liền mấy ngày
- Khi nang đủ thì có mũi tiêm cuối
- Mũi đó phải tiêm đúng giờ được dặn
- Giờ đó quyết định giờ chọc hút
Mục thứ tư là chỗ tuyệt đối không được sai, và nên đặt nhắc kèm báo cho người nhà biết.
Buổi chọc hút trứng
- Khoảng một ngày rưỡi sau mũi tiêm cuối
- Có gây mê nên phải đói theo hướng dẫn
- Thủ thuật khoảng hai mươi phút
- Nghỉ vài giờ rồi về
- Cần người đưa về
Mục cuối là lý do phải nghỉ làm buổi đó, và đây là buổi duy nhất bắt buộc nghỉ.
Cùng ngày đó ở phía nam
- Lấy mẫu trong cùng buổi
- Hoặc dùng mẫu đã trữ trước
- Hoặc lấy trực tiếp nếu có chỉ định
- Nên chồng cũng phải có mặt hoặc đã chuẩn bị
- Hỏi trước về lịch của phía nam
Mục thứ tư là chi tiết dễ quên khi lên kế hoạch, và nó cần sắp xếp riêng.
Giai đoạn nuôi phôi — ba tới năm ngày
- Phòng thí nghiệm theo dõi từng ngày
- Báo về số trứng thụ tinh được
- Rồi báo số phôi phát triển
- Số giảm dần ở mỗi bước
- Đây là những ngày chờ đợi căng
Mục thứ tư là điều phải biết trước để không sốc, và bài riêng trong lô sẽ nói kỹ.
Buổi chuyển phôi
- Thủ thuật ngắn, thường không cần gây mê
- Giống cảm giác khi bơm tinh trùng
- Mất mấy phút
- Nghỉ tại chỗ một lát rồi về
- Không cần nằm nhiều ngày sau đó
Mục cuối là điều nhiều người làm sai, và việc nằm bất động nhiều ngày không có bằng chứng giúp gì.
Khoảng chờ hai tuần
- Từ chuyển phôi tới ngày thử
- Dùng thuốc hỗ trợ theo chỉ định
- Sinh hoạt bình thường
- Đừng thử sớm hơn ngày được hẹn
- Đây là phần khó nhất về tâm lý
Mục thứ tư quan trọng vì thử sớm cho kết quả không tin được và làm khoảng chờ nặng thêm.
Nếu chuyển phôi trữ thay vì phôi tươi
- Thì chu kỳ tách thành hai phần
- Phần lấy trứng và tạo phôi
- Rồi phôi được trữ
- Chuyển phôi ở một chu kỳ sau
- Tổng thời gian dài hơn nhưng có lợi ích riêng
Mục cuối được nói kỹ ở bài về phôi tươi và phôi trữ trong lô này.
Tổng thời gian và số lần đi khám
- Từ bắt đầu thuốc tới biết kết quả khoảng bốn tới sáu tuần
- Cộng thời gian chuẩn bị trước đó
- Số lần tới khám thường nhiều, tập trung ở giai đoạn kích trứng
- Một buổi bắt buộc nghỉ là buổi chọc hút
- Hỏi trước dự kiến để sắp xếp
Mục thứ tư là tin làm nhiều người an tâm: không phải nghỉ làm cả chu kỳ.
Chuẩn bị thực tế trước khi bắt đầu
- Xin lịch dự kiến của cả chu kỳ
- Xin số điện thoại liên hệ ngoài giờ
- Sắp xếp với nơi làm
- Chuẩn bị chỗ bảo quản thuốc
- Bàn với người chồng về từng mốc
Mục đầu là thứ đáng đòi hỏi, và có nó thì mọi việc sắp xếp trở nên dễ hơn nhiều.
Những chỗ chu kỳ có thể dừng giữa đường
- Đáp ứng quá yếu nên hoãn
- Đáp ứng quá mạnh nên hoãn vì an toàn
- Không thu được trứng
- Trứng không thụ tinh được
- Không có phôi đủ điều kiện chuyển
Năm chỗ này đều có thể xảy ra và nên biết trước, vì mỗi chỗ đều cho thông tin cho lần sau.
Chỗ này trên bản đồ
- Đây là bậc cao nhất của thang can thiệp
- Là một chuỗi mấy tuần, không phải một ca một ngày
- Phần tốn thời gian nhất là giai đoạn kích trứng
- Chu kỳ có thể dừng ở nhiều chỗ, và mỗi chỗ cho thông tin
- Các bài sau của lô đi vào từng giai đoạn
Mục thứ hai là điều đáng biết trước khi bắt đầu, vì nó đổi cách sắp xếp cả tháng đó.
Câu hỏi thường gặp
Một chu kỳ ống nghiệm mất bao lâu?
Tính từ lúc bắt đầu thuốc tới lúc biết kết quả thường là khoảng bốn tới sáu tuần, cộng thêm thời gian chuẩn bị trước đó. Nếu chuyển phôi trữ ở chu kỳ sau thì tổng thời gian dài hơn.
Phải tới khám bao nhiêu lần?
Nhiều lần, chủ yếu trong giai đoạn kích trứng — thường vài lần siêu âm theo dõi, có khi phải tới liền mấy ngày. Cộng buổi chọc hút và buổi chuyển phôi. Nên hỏi trước dự kiến để sắp xếp công việc.
Có phải nghỉ làm cả chu kỳ không?
Không. Phần lớn người vẫn đi làm bình thường, chỉ cần nghỉ buổi chọc hút vì có gây mê, và sắp xếp cho các buổi siêu âm. Buổi chuyển phôi thì về được ngay.
Khoảng chờ kết quả dài bao lâu?
Khoảng hai tuần từ lúc chuyển phôi tới lúc thử. Đây là phần khó nhất về tâm lý của cả chu kỳ, và đừng thử sớm hơn ngày được hẹn vì kết quả sẽ không tin được.