Làm hết bộ xét nghiệm mà mọi thứ bình thường. Nghe như tin tốt nhưng lại là chẩn đoán khó sống cùng nhất, vì không có gì để sửa.
Nó nghĩa là gì
- Bộ xét nghiệm hiện có không tìm ra bất thường
- Không phải là không có nguyên nhân
- Xét nghiệm chỉ kiểm được một số thứ
- Nhiều bước trong quá trình thụ thai chưa có cách đo
- Nên đây là giới hạn của công cụ, không phải kết luận về mình
Mục cuối là cách hiểu đúng nhất, và nó đổi hẳn cảm giác về chẩn đoán này.
Những gì xét nghiệm không kiểm được
- Trứng và tinh trùng có kết hợp được hay không
- Phôi có phát triển bình thường hay không
- Phôi có làm tổ được hay không
- Chất lượng trứng ở mức tế bào
- Cách vòi trứng hoạt động thật sự
Năm bước này đều cần thiết để có thai, và bộ xét nghiệm ban đầu không đo được bước nào trong đó.
Nhóm này không nhỏ
- Là một phần đáng kể các cặp đi khám
- Nên không phải trường hợp lạ
- Đã có hướng đi khá rõ cho nhóm này
- Và nhiều cặp trong nhóm có thai
- Kể cả có thai tự nhiên
Mục cuối là dữ kiện đáng biết: nhóm này còn khả năng tự nhiên cao hơn các nhóm có nguyên nhân rõ.
Vì sao nó khó chấp nhận
- Không có gì để sửa
- Không có mục tiêu cụ thể để nhắm vào
- Không trả lời được câu vì sao
- Dễ sinh cảm giác tại mình mà không biết tại đâu
- Và dễ bị người khác gán cho tâm lý
Mục thứ tư là phần nặng nhất về tâm lý, và nó là lý do bài này cần nói rõ phần dưới.
Không phải tại tâm lý
- Căng thẳng ảnh hưởng sức khoẻ chung
- Và ảnh hưởng chu kỳ ở một số người
- Nhưng nói hiếm muộn là do tâm lý thì không đúng
- Câu đó đổ lỗi cho người bệnh
- Đừng để ai dùng câu đó với mình
Mục cuối cần nói thẳng, vì câu thư giãn đi là sẽ có luôn xuất hiện trong nhóm này.
Hướng đi thường theo bậc thang
- Một khoảng thử tự nhiên có hỗ trợ nếu còn trẻ
- Rồi kích trứng và bơm tinh trùng
- Rồi thụ tinh ống nghiệm nếu chưa thành
- Mỗi bước có khoảng thời gian thử nhất định
- Không đi hết bậc thang nếu thành ở bậc trước
Mục thứ tư là điều nên hỏi rõ: mỗi bậc thử bao nhiêu chu kỳ trước khi lên bậc sau.
Tuổi quyết định nhịp đi
- Người trẻ có thể thử từng bậc lâu hơn
- Người lớn tuổi thì nên đi nhanh hơn
- Có khi bỏ qua bậc giữa
- Vì thời gian là yếu tố chính ở nhóm này
- Bác sĩ tính nhịp theo tuổi và dự trữ
Mục thứ ba là quyết định hợp lý ở tuổi lớn hơn, và nó nên được bàn rõ thay vì cứ đi theo thứ tự.
Vì sao ống nghiệm có thể hiệu quả dù không rõ nguyên nhân
- Nó đi qua nhiều bước cùng lúc
- Và nó cho thấy các bước trước đây không đo được
- Thấy trứng thu được bao nhiêu
- Thấy có thụ tinh được hay không
- Thấy phôi phát triển thế nào
Ba mục cuối là lợi ích ít được nói: một chu kỳ ống nghiệm cũng là một lần chẩn đoán.
Đừng để bị đẩy vào xét nghiệm thừa
- Chẩn đoán này hay dẫn tới việc tìm mãi
- Có nhiều bộ xét nghiệm được đề nghị thêm
- Nhiều trong đó chưa đổi được quyết định
- Dùng lại câu hỏi lọc: kết quả này đổi bước sau thế nào
- Không đổi gì thì hoãn lại
Mục thứ nhất là rủi ro thật của nhóm này, và nó tốn rất nhiều tiền mà không thêm hướng đi.
Khi nào hỏi ý kiến thứ hai
- Khi muốn chắc là bộ xét nghiệm đã đủ
- Khi đã thử nhiều chu kỳ mà chưa thành
- Khi được đề nghị bộ xét nghiệm rất dài
- Mang đủ hồ sơ đi
- Đây là việc bình thường
Mục đầu là lý do chính đáng nhất, vì có nguyên nhân bị bỏ sót thì bức tranh đổi hẳn.
Những gì vẫn đáng làm
- Bỏ thuốc lá, cả hai
- Giảm rượu
- Về cân nặng hợp lý
- Ngủ đủ và vận động đều
- Quan hệ đều mà không biến thành nhiệm vụ
Mục cuối quan trọng với nhóm này, vì không có mục tiêu cụ thể thì người ta hay dồn sức vào việc kiểm soát từng chu kỳ.
Sống với chẩn đoán này
- Không có câu trả lời vì sao là điều khó nhất
- Nhưng có hướng đi rõ ràng dù không có câu trả lời
- Không cần hiểu nguyên nhân mới đi được bước tiếp
- Đặt mục tiêu theo bước, không theo việc tìm ra lý do
- Và đặt mốc để xem lại kế hoạch
Mục thứ ba là điều hữu ích nhất trong bài, vì nó tách việc điều trị khỏi việc phải hiểu.
Chỗ này trên bản đồ
- Đây là chẩn đoán về giới hạn của xét nghiệm, không về mình
- Nhóm này không nhỏ và có hướng đi rõ
- Đi theo bậc thang, nhịp tuỳ tuổi
- Đừng để bị đẩy vào xét nghiệm không đổi được gì
- Lô sau là các can thiệp nhẹ — bậc đầu của thang đó
Mục thứ nhất là câu đáng đọc lại vào những ngày khó, và nó là điều đúng.
Câu hỏi thường gặp
Không rõ nguyên nhân nghĩa là gì?
Nghĩa là bộ xét nghiệm hiện có không tìm ra bất thường nào, không phải là không có nguyên nhân. Các xét nghiệm chỉ kiểm được một số thứ, còn nhiều bước trong quá trình thụ thai thì chưa có cách đo.
Nhóm này chiếm bao nhiêu?
Đây là một nhóm không nhỏ trong số các cặp đi khám hiếm muộn. Nên nếu nhận chẩn đoán này thì đó không phải trường hợp lạ, và đã có hướng đi khá rõ cho nhóm này.
Có phải do căng thẳng hay tâm lý không?
Căng thẳng ảnh hưởng tới sức khoẻ chung và tới chu kỳ ở một số người, nhưng nói hiếm muộn là do tâm lý thì không đúng và nó đổ lỗi cho người bệnh. Đừng để ai dùng câu đó với mình.
Nhóm này nên làm gì tiếp?
Thường đi theo bậc thang: một khoảng thử tự nhiên có hỗ trợ nếu còn trẻ, rồi kích trứng và bơm tinh trùng, rồi thụ tinh ống nghiệm nếu chưa thành. Tuổi là yếu tố quyết định nhịp đi nhanh hay chậm.